Новости города БезФормата.Ru
Магас
Главные новости
 
Задать вопрос?

​ЛАЗАРАШТА ДОХЬАЛ КЪОВСАМ ЛОАТТАБАР

​ЛАЗАРАШТА ДОХЬАЛ КЪОВСАМ ЛОАТТАБАР - Сердало
​ЛАЗАРАШТА ДОХЬАЛ КЪОВСАМ ЛОАТТАБАР - Сердало
Фото: serdalo.ru

«Хьайга лазар деча, лорашка гIо», – оал гIалгIаша.

Вахача метте дукха нийслу, магар дика доацаш, лорашка кхайка везаш. Къаьстта тIехьарча хана дукха даьржад наха юкъе тайп-тайпара, хьалха вIалла да аьнна а хозаш ца хинна лазараш. Хийла хьахоз, хьанехк фунехкадаьча лазарах велар, аьле. КIеззига шелал кхийттача, е михага ваьгIача, е тIуно йолча моттиге ха яьккхача а, лазар кхет цхьаволча сага. Нагахь санна ханнахьа дарба хьа ца дой, гаьна доалаш а нийслу из, шийна тIехьа унзарагIдола лазар тIа а озадеш.

Хьалха дIаяхача ханашкахьа-м, моллагIдолча лазара духьала цига тоачон, е хорсама, е кхыча сомах яьккха мутт мелча, е кIедж яьккха шура мелча, е кхы дIахо дола ший цIагIара дарба дича, дIадоалар кIезиг-мезиг дола лазараш. ХIаьта хIанз иштта дац, кIеззига шелал хьакхийтта яьлча, цунна духьала лерттIа дарба ца дой, из гаьнадоал, цул тIехьагIа цох кIалхарвала хала а хул. Вешта, боккъалдар аьлча, хьалха санна ший цIагIа халкъан дарба деш наггахьа саг мара нийслац наха юкъе. Иштта хьувзачул лорашка дIаводаш дуккха а аттагIа хета моллагIчоа.

Миччахьа шийна дарба хургда аьнна хетача, ший дего къоабалъяьча моттиге вода моллагIвола саг дIа. Бехк а бац наьха, дикагIа хьахьожача тIалест наьха са. Хьалха, хьокхама аьлча, цхьа иттех шу тIехьашка вахача, вайна дагадоагIа, дарбанче Iовижа, шийна дарба дайта мел хала дар. Iовижа маьнге хьацакхоачаш, хьежа везаш хулар. Даьла къахетамца, из хIама вай мехкара тIехьарча шерашка кIезиглуш дIадоалаш латт.

Хьалха, вIалла хургйий-хьогI, аьнна, хиттача метте – лоам а тIехьа – вIаштIара яь, йоккха дарбан гIишлош я. Назране, Буро чу керда гIишлош хьалъяьй, наха дарба де аттагIа хургдолаш. Ольга тIа а я наьха лазар тахка а гучадаьннача лазара духьала къовсам лоаттабе а хьалъяь 4 гIат йола, вIаштIара яь йоккха дарбан гIишло. Соахка болх бе йолаеннай Галашка керда хьалъяь 3 гIат йола йоккха барбанче а. Вай мехка кхы дIахо а дукханахьа яьй дарба дара даькъе керда гIишлош хьал. ДIахо йодача хана а цу тIехьа къахьегаш, из хаттар юстардаккха уйла йолаш ба ГIалгIайчен кертте латтараш.

Укхаза Галашкарча дарбанче хилар со, дукха ха йоацаш ваха, цигара болх мишта дIабода а, унахошта доагIа дарба мишта ду а хар духьа. Соца кхы а тхоай балхара новкъости бар дарбанче баьхка. Тхо цига дIа а даха юхадахкалца, тхона хIараненна уллув ваьнна саг а волаш, дика хьежар тха гIулакхага дарбанчен викалаш. Даха дIаайттача хоза моаршал хаьтта тIаийцар.

3-ча гIата тIарча «Терапия» отделене гIолла го боаккхаш чакхваьлар со, унахошка фу хьал да хьожаш а, царна дарба деча лорашца къамаьл деш а. ХIаьта са новкъости дарбанчен кхыдола дакъаш довза а цигахьа фуд а хьажа бахар. Могаш боацаш, шоашта дарба дайта баьхкача нахага йистхилале, цкъара аз къамаьл дир отделене стационарни терапевт йолаш болх беш йолча лораца Гадаборшакъонгий Башира Тамилайца.

– Дукха ха йий Iа Терапия даькъе болх бу?

– 5 шу да аз укх даькъе болх бу, хIаьта укхаза Галашка больнице аз болх бу 3 шу да.

– ДукхагIа укхаза шо долча шоашта дарба дайта хьаухача наха гуча дувлараш малагIча тайпара лазараш да?

– ДукхагIа тхо долча могаш боацаш хьауха унахой боккхалгахьа леста нах ба. Фо тIуна хиларах, укхаза дукхагIа пехкашца дувзаденна лазараш гучадувла, цул совгIа йовхьараш хиле, из гаьнадаьннараш а нийслу. Из доацаш, астма долаш а, давлени лакхлуш а, жамарашца бала болаш а, шекар лакха долаш а, симаца бала болаш а, дог лазаш а хул нах тханцига, шоашта дарба дайта баьхке. Бакъда, пехкашца бала бараш дукхагIа хул унахой, дукхагIа укхаза лоамара фо тIуна хилара бахьан да из.

– Хьога хаьттача, дарба хулий укхаза хьабаьхкача наха? Духхьал лоамарбараш хинна а мича Iа укхаза унахой.

– Лоамарчарел совгIа, цигахьара шарачара а нах хул тхо долча, шоашта дарба эца баьхке. Царна давлени лакха хилча, укхаза халагIа хул, бакъда, укхаза бахаш болча наха давлени лакхъелча е лохаелча, дуккха а аттагIа хул из меттаоттае. Укхаза хьабаьхкача унахоех сонавайнавац е хеза а дац цхьан саго дарба даланзар шийна, кIалвисар ше, оалаш. Укх дарбанче аз болх бу 3 шу а да. Тхоай оагIорахьара де мел дезар хьаду оаха, унахочоа гIойле яргйолаш. ДIахо цхьа геттара кIалвиса саг хилча, укхаза улла а ца веш, кхычахьа дIахьожавий дIавуг оаха, цун лазарга хьажже. Укхаза баьда цIабахараш дукха нийслу тхо долча тIехьагIа юха баьхке, шоашта гIойле ца хуларе юхаухарг мича бар уж. Наха дарба дар тха гIулакх да, хIаьта царна доагIа моаршал лур Даьла ва.

– Цкъа укхаза хинна саг юхавара маIан фуд, хана йола гIойле мара еций оаша царна ер?

– Цхьавола саг хул, ший хIара ха массаза йоал, лорашта юха тIа а ухаш, шийна лерттIа дарба дайта дезаш, уж моргаш ба юхаухараш. Цхьадола лазар хул хьеккха дегIацара цIендаь дIадаккха йиш йолаш, хIаьта кхыдар хул ше дегIаца долга сага хоам беш а, цIаькха а цIаькха а дарба де дезаш. ХIанз аьттув болаш, аргдар аз вай мехкахошка, боккъал, аз дехар ду шуга, шоаш цамогаш хилча, кхувргдар из-м, яхаш, ца а дагIаш, ханнахьа лорашка дIа а дахе, шоашта долча лазара духьала дарба дайта. Гаьна даьнна, кIоаргделча, хала да моллагIча лазарца къовсам лоаттабе. Ханнахьа даь хIама дика ма дий. Лазар кIоаргаделча, лорашта из дIадаккха цамегача, тIаккха царна бу беррига бехк. Е из а е вож а хургдоацаш, шоай ханнахьа дарба доре бакъахьа дар могаш боацача наха. Дала моаршал лулда массанена а.

Тамилайцара къамаьл чакхдаьлча, со дIахо вахар дарба эцаш бадача унахошца къамаьл де. Терапия отделене чу а палаташка а – массанахьа лостам бар, цIено яр, хIара саг ше-ший метте вар. Со чакхвоалаш са къамаьл хиннача наха юкъе боккхий нах а кагий нах а бар. ХIаране ше-шийна хетар оалаш, лораш шоашта деча дарба хьаькъе а дIахо шоашца леладеча гIулакхах лаьца а дийцар.

«Моттиг дика я ер, хьаяь гIишло а дика яьй. Укхаза хьавоагIача хана со давлени лакха йолаш вар, хIанз гIойле хиннай сона, из Iолохаеларца. Лораш шоашта де могар хьадеш ба, царех ала цхьаккха хIама дац, дика мара. Сона мо укх чу соца бадарашта а йоал гIойле, цхьабола тха новкъостий гIойле хинна чу а бахаб. Бакъда, дар лораде деза вай, тиша ца а йолийташ, лорае еза ер моттиг. Цхьаькха а да са белгалдаккха, столови я дика хьаяь латташ, бакъда, цу чу пхьегIаш яц, уж йила моттиг а яц. Укхаза палате чу а вена валавеза-кх хьа уж юлаш. Столове пхьегIаши, уж йила моттиги Iалашйоре бакъахьа дар чIоагIа. Из дехар дар тха, со-м кхоана чугIоргва, кхы а дIахо дарба деча наха хулдалар, яхаш, да аз дувцар», – йоах унахочо Бузартананаькъан Iалаудина.

Укх воккхача сага дехара хьаькъе, столове фуд хьажа, цу чу гIолла хьожаш чакхваьлар со. Бокъонца дехьеи-сехьеи йоккха шиъ шабоаллорг а латташ, шунаш, гIандаш а долаш, воккхача сага ма аллара дика кийчъяь моттиг я хIама дуача наха Iалашъяь, бакъда, цо яхача тайпара, чу пхьегIаш яц, уж йила моттиг а яц. Цу хаттара хьаькъе са къамаьл хилар дарбанчен кулгалхочун когаметта волча Дзарахнаькъан Шамилаца.

Цу хаттара жоп луш, Шамила сога аьлар дIахододар: «Хьалха пхьегIаш йолаш яр укх отделене столове, бакъда, цу пхьегIашта дIатIакхайда уж хьаэцаш саг вацар. Цудухьа оаха уж вокха шин отделене столовешка дIа-хьа йийкъай. Дала аьннадале, укх деношка пхьегIаш а, уж йила моттиг а юха вIаштIехьйоаккхаргйолаш я цу столове, унахошта аттагIа хургдолаш».

ДIахо са къамаьл хилар цу отделене чу дарба деш болча кхалнахаца. Уж цу ханна моша хIама юаш бар. «ХIаьтта хIама дуача тIакхаьчар со шоана, Iодотта вайна чай», – аьнна, царца бегаш а баь, дIахо сай къамаьл дир аз кхалнахаца. Цу массаболча кхалнаха викал а яь, шоашта хьалхара къамаьл дайтар Йовлой Зейнапага.

– Дукха яха, Зейнап, бакъдар алалахь, миштад шун гIулакх?

– Iалаьлай, ма дика да-кх тха гIулакх. Ма дика хьож-кх тхога ераш, молха, маха, тIадамелга – массадола хIама долаш да. Шоашта могар ду акхар, тхона дарба деш.

– Шун дарба ду лор малагIа я, лерттIа хьахьожий шуга?

– Илай со укхаза а кхычахьа а хьалха дарба деш. Тха дарба дара лор Плиева Зоя я. Дика хьож тхога, дош хоза оал, тоха кулг кIаьда долаш саг я лор. Укхаза тхоашта дарба хуландаь, юхаух тхо. Далла хоастам ба, вай ер моттиг йолаш.

ДIахо болча кхалнахага хаьттар аз, шун дий, укхо аьнначул совгIа, ала, тIатоха хIама. Цо аьннар аргда шоаша, кхы совгIа хIама дац, аьлар унахоша. Царна моаршал а кхайкадаь, цар Iадика а йийца, со араваьлар.

Цу ханна, тхьовре шоай болх баь йисте байна сога хьежаш латташ са новкъости бар, царех дIа а кхийтта ваха ваьлар со дарбанчера. Долхаш тхона тIехьа араяьннача йоккхагIйолча медсестрас, никъ дика а бийца накъадаьхар тхо.

Дика хета цу моча моттигашкара нах оамалца, гIулакхаца болаш. Хьалха латтача сагага хьежжа хул деррига а. Дала эша ма болба вайна шоай балхагахьа кхетам бола дика лораш а кхы дIахо бола говзанчаш а.

Матенаькъан Илез

«Сердало» № 21

Б. Комурзоев отчитался о работе Управления Роспотребнадзора по РИ за 2016 год - Magas.RuСегодня в ходе встречи Главы Ингушетии с руководителем Управления Роспотребнадзора по республике Борисом Комурзоевым были подведены итоги работы учреждения за 2016 год и задачи, которые предстоят выполнить в 2017 году.
29.04.2017 Magas.Ru
AF3I0097.jpg - Республика ИнгушетияСегодня в ходе встречи Главы Ингушетии Юнус-Бека Евкурова с руководителем Управления Роспотребнадзора по республике Борисом Комурзоевым были подведены итоги работы учреждения за 2016 год и задачи,
29.04.2017 Республика Ингушетия
Специалисты ГБУЗ «Малгобекская центральная районная больница» совместно с медицинскими работниками ГБУ "Республиканская станция переливания крови" провели акцию: «Сдай кровь - Подари жизнь!».
29.04.2017 Министерство Здравоохранения
В Минздраве Ингушетии прошёл день приема граждан. В ходе приема к Министру здравоохранения Ингушетии обратилось более 45-ти человек.
29.04.2017 Министерство Здравоохранения
28 апреля считается Днём рождения Службы скорой медицинской помощи в России.
29.04.2017 Министерство Здравоохранения
Сегодня в актовом зале Минздрава Ингушетии , согласно графику , прошёл отбор претендентов на трудоустройство в ГБУ"Республиканский клинический перинатальный центр".
29.04.2017 Министерство Здравоохранения
В Минздраве Ингушетии прошло еженедельное совещание с главными врачами медицинских организаций республики.
29.04.2017 Министерство Здравоохранения
slide-10.jpg - Правительство Республики ИнгушетияДемографическая ситуация в республике характеризуется высокой рождаемостью и продолжительностью жизни, которая составляет 80 лет, а также низкой общей смертностью.
28.04.2017 Правительство Республики Ингушетия
Специалисты из Бостонского университета обнаружили: регулярное потребление сладких напитков, таких как газировка и фруктовые соки, может привести к ухудшению памяти,
28.04.2017 ГБУ РЦПБ СПИД и ИЗ
Вице-премьер и начальник одного из отделов Минстроя поплатились должностями за плохую работу - Magas.RuЗа неудовлетворительную работу по перинатальному центру руководитель РИ отстранил от должности вице-премьера.
29.04.2017 Magas.Ru
Пострадавшие в результате столкновения шести автомобилей на дороге "Сунжа- Назрань" госпитализированы.
29.04.2017 Кавказский узел
Хасан Халмурзаев стал победителем Кубка Европы - Министерство по физической культуре29  апреля в Сараево (Босния и Герцеговина) стартовал турнир на Кубок Европы по дзюдо.
29.04.2017 Министерство по физической культуре
IMG_0566.JPG - Правительство Республики ИнгушетияСегодня в Ингушетии, как и по всей России, прошли экологические акции «Зеленая весна-2017» и «Зеленая Россия».
29.04.2017 Правительство Республики Ингушетия
"Нет необходимости обращаться к каким-либо правозащитным организациям, власти республики сами готовы помочь тем, кто оступился"- Глава РИ - Magas.RuГлава Ингушетии провел сегодня в администрации г.Назрань встречу с родственниками молодых людей, которые оказались втянутыми в экстремистскую деятельность.Евкуров начал свой диалог с того, что отметил:
29.04.2017 Magas.Ru